การนำบ้านหรืออสังหาริมทรัพย์มาใช้เป็นหลักประกันทางการเงินเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยในสังคมไทย หนึ่งในรูปแบบที่หลายคนสนใจคือ “การรับจำนองบ้าน” ไม่ว่าจะเป็นการจำนองกับธนาคาร สถาบันการเงิน หรือบุคคลทั่วไป อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญที่หลายคนสงสัยคือ การรับจำนองบ้านถูกกฎหมายหรือไม่ และมีประเด็นใดบ้าง
ที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจทำสัญญา บทความนี้จะอธิบายอย่างละเอียด เพื่อช่วยให้คุณเข้าใจและลดความเสี่ยงทางกฎหมายการจำนองบ้าน คือการนำบ้านหรือที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างมาเป็นหลักประกันในการกู้ยืมเงิน โดยผู้จำนองยังคงมีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้นอยู่ แต่ผู้รับจำนองบ้านจะมีสิทธิเรียกร้องหรือบังคับชำระหนี้จากทรัพย์สิน หากผู้จำนองไม่สามารถชำระหนี้ตามสัญญาได้การจำนองแตกต่างจากการขายฝากหรือการโอนกรรมสิทธิ์
รับจำนองบ้านถูกกฎหมายหรือไม่
คำตอบคือ ถูกกฎหมายหากดำเนินการตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ การจำนองอสังหาริมทรัพย์จะสมบูรณ์ได้ต้องมีการจดทะเบียนจำนอง ณ สำนักงานที่ดิน หากเป็นการตกลงกันเฉพาะในเอกสารสัญญาโดยไม่จดทะเบียน จะไม่ถือว่าเป็นการรับจำนองบ้านที่ชอบด้วยกฎหมายผู้ที่สนใจทำสัญญารับจำนองบ้านควรให้ความสำคัญกับความโปร่งใสและความชัดเจนของเอกสารทุกฉบับ ไม่ควรทำข้อตกลงด้วยวาจาเพียงอย่างเดียว
เพราะอาจก่อให้เกิดปัญหาข้อพิพาทในภายหลัง รับจำนองบ้านเอกสารสัญญาควรระบุรายละเอียดให้ครบถ้วน เช่น จำนวนเงินที่จำนอง ระยะเวลาการผ่อนชำระ อัตราดอกเบี้ย วิธีการชำระเงิน และเงื่อนไขกรณีผิดนัด ทั้งนี้ควรใช้ถ้อยคำที่เข้าใจง่าย ไม่คลุมเครือ และตรงตามเจตนารมณ์ของทั้งสองฝ่ายอีกประเด็นหนึ่งที่มักถูกมองข้ามคือค่าใช้จ่ายในการจดทะเบียนจำนอง ซึ่งโดยทั่วไปจะมีค่าธรรมเนียมที่สำนักงานที่ดิน รวมถึงค่าอากรและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ตามกฎหมาย
ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการรับจำนองบ้าน
- ผู้จำนองอาจสูญเสียบ้านหากผิดนัดชำระ
- ผู้รับจำนองอาจใช้เวลานานในการบังคับคดี
- สัญญาที่ไม่ชัดเจนอาจก่อให้เกิดข้อพิพาททางกฎหมาย
ดังนั้น การมีที่ปรึกษากฎหมายหรือทนายความตรวจสอบสัญญาก่อนลงนามจึงเป็นสิ่งที่แนะนำอย่างยิ่ง
สรุป รับจำนองบ้านควรทำหรือไม่
การรับจํานองบ้านพร้อมที่ดินเป็นเรื่องที่ ถูกกฎหมาย และสามารถเป็นทางเลือกทางการเงินที่ดี หากทำอย่างถูกต้องและรอบคอบ สิ่งสำคัญที่สุดคือการจดทะเบียนจำนองให้ถูกต้อง ตรวจสอบสัญญาอย่างละเอียด และเข้าใจสิทธิหน้าที่ของทั้งสองฝ่ายก่อนทำสัญญาหากคุณกำลังพิจารณารับจำนองบ้านหรือจำนองบ้านกับผู้อื่น
การศึกษาข้อมูลให้ครบถ้วนจะช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันปัญหาทางกฎหมายในอนาคตได้อย่างมาก การรับจำนองบ้านสามารถเป็นเครื่องมือทางการเงินที่ช่วยแก้ปัญหาสภาพคล่องได้ในระยะสั้นหรือเป็นโอกาสในการลงทุน แต่ต้องอาศัยความรู้ ความรอบคอบ และความเข้าใจในกฎหมายเป็นสำคัญการศึกษาข้อมูลให้ครบถ้วน ตรวจสอบเอกสารอย่างละเอียด และดำเนินการทุกขั้นตอนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
